GENEL ÖZELLİKLER

[Yalçın]

a) İslam inançlarıyla, Müslüman Araplar ve İranlıların oluşturduğu ortak kültür ve ede-biyatın etkisindedir.

b) Dilde gittikçe yoğunlaşan bir Arapça-Farsça etkisi görülür. Bu dillerden alınmış kavram, sözcük ve tamlamalar kullanıldığı gibi, tamamen Arapça ve Farsça ile yazılmış eserler de vardır.

c) Genellikle yazılıdır. Sözlü edebiyat da İsla-mi etkiler altında,halk arasında yaşamış ve gelişmiştir.

d) Yazılı eserlerin sahipleri bellidir. Anonim ürün yok denebilecek kadar azdır.

e) Düzyazı da yaygınlaşmış olmakla birlikte, nazım türlerinin ağırlığı devam eder.

f) Nazımda; aruz ölçüsü, Arap ve İran edebi-yatlarından girmiş nazım tür ve biçimleri, tam ve zengin uyak ön plana çıkmıştır. “Beyit”, en çok kullanılan birimdir. Halk arasında dörtlük birimi ve hece ölçüsü kullanılmaya devam edilmiştir.

g) Müzik eşliği hayli zayıflamıştır.

h) Şiirde daha çok bireysel duygular işlen-mekle birlikte düzyazıda toplumsal konu-lara yönelme de görülür.

i) “Aşk” teması ön plana geçer. ”Kahramanlık” teması az işlenir. Dini konular da hem şiirde hem de düzyazıda önemli ölçüde yer alır. Tabiat teması araç olarak kullanılır.

j) Halk tabakalarıyla seçkinlerin dilleri, şiir ve edebiyat anlayışları farklıdır. Türkçede çeşitli bölge farklılıkları ortaya çıkar. Bölgeler, uzak yurtlar arasında farklı gelişmeler yaşanır. Halkın edebiyatı ile seçkinlerin edebiyatı ayrımı kendini gösterir.